بازارهای بورس نفت


سیگنال تجربه تاریخی برجام به بازارها

بورس روز گذشته متعادل و منفی بود. به طوری که شاخص کل افت ۱۷۶۲ واحدی (معادل ۰.۱۳ درصد) را تجربه کرد. شاخص هم‌وزن نیز با افت ۰.۱۳ درصدی مواجه شد. ارزش معاملات خرد به ۲۳۴۶ میلیارد تومان رسید. در بین صنایع خودرو، شیمیایی و فلزات اساسی و در بین نمادها «پالایش»، «دارایکم» و «شستا» بیشترین ارزش معاملات را داشتند .حقیقی‌ها دیروز هم فروشنده بودند و مالکیت سهامی به ارزش ۲۴۷ میلیارد تومان را به سهامداران‌ عمده بورس واگذار کردند.

در بازارهای نفت ۹۳، مس ۷۹۸۵،‌ آلومینیم ۲۲۹۰ و روی ۳۲۰۵ دلار قیمت خوردند

در بخش اول برنامه امروز همراه با علی قاسم‌نژاد،‌ کارشناس ارشد بازار سرمایه، نگاهی به تجربه تاریخی وضعیت بازارها در دوران برجام داشتیم. در این برنامه یک تصویر کلی از وضعیت بازارهای بورس، دلار، طلا، مسکن، خودرو و اوراق بدهی در هیاهوی برجام قبلی و مهم‌ترین تحولات آن‌ها ترسیم شد. در پایان نیز با توجه به وضعیت حاکم بر کلیت اقتصاد داخلی و خارجی و با نگاهی به تجربه‌ی تاریخی توافق، چشم‌اندازی از آینده بازارهای بورس نفت این بازارها در صورت احیای برجام ارائه شد.

در بخش دوم برنامه نیز همراه با ستاره منصوری، تحلیلگر فردای اقتصاد به بررسی آخرین تحولات بازار رمزارزها در هفته گذشته پرداختیم.

بازار در این دقایق متعادل در محدوده صفر تابلو معامله می‌شود و عرضه بر تقاضا برتری نسبی دارد. در بین صنایع واسطه‌گری‌های مالی، شیمیایی‌ها و گروه خودرو و قطعات معاملات پرحجمی را تجربه می‌کنند.

تداوم عرضه نفت سفید در بورس انرژی ایران

بورس انرژی

بورس انرژی ایران امروز چهارشنبه میزبان بیش از ۶۵ هزار و ۹۴۹ تن فراورده هیدروکربوری است.

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) و به نقل از بورس انرژی ایران، ؛ امروز ۹ هزار و ۳۰۰ تن نفت سفید شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران و بیش از سه هزار تن میعانات گازی پالایش گاز خانگیران در رینگ داخلی بورس انرژی ایران عرضه می‌شود.

آیزوریسایکل، بلندینگ نفتا حلال ۴۱۰، حلال ۴۰۴ و نفتای سنگین تصفیه‌ نشده پالایش نفت شیراز و هم‌چنین پنتان پلاس پتروشیمی پارس از دیگر عرضه‌های امروز در رینگ داخلی بورس انرژی ایران هستند.

رینگ بین‌الملل بورس انرژی ایران نیز امروز میزبان برش سنگین و رافینت شرکت پتروشیمی نوری است.

معاملات روز گذشته

روز گذشته (سه‌شنبه) نیز بیش از ۱۷ هزار و ۳۱۲ تن فراورده هیدروکربوری به ارزش ۲ هزار و ۴۳۸ میلیارد و ۵۷۳ میلیون و ۲ هزار ریال در رینگ داخلی بورس انرژی ایران دادوستد شد.

حدود هزار و ۴۹۵ میلیارد ریال از ارزش معاملات دیروز به نفتای سبک شرکت پالایش نفت شیراز تعلق دارد.

از دیگر فراورده‌های معامله‌شده ۲۲ شهریورماه در رینگ داخلی بورس انرژی ایران می‌توان اکستراکت نفت سپاهان، اکسیژن مایع و نیتروژن مایع شرکت فجر انرژی خلیج فارس، آیزوفید پالایش نفت تبریز، برش سنگین و گاز مایع صنعتی پتروشیمی بندر امام، حلال ۴۰۰، حلال ۴۰۲ و حلال ۴۱۰ پالایش نفت اصفهان، رافینت پتروشیمی بیستون، روغن سنگین قطرانی پالایش قطران زغال‌سنگ، متانول شرکت متانول کاوه، میعانات گازی مجتمع گاز پارس جنوبی، نفت سفید شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران و هیدروکربن سنگین پتروشیمی بوعلی سینا اشاره کرد.

بورس نفت ابزار توسعه بازار

MG_0138

پتروتحلیل- مهندس‌حبیب‌خلج*: امروزه نفت کالایی استراتژیک حیاتی و سیاسی است و تاثیر بسیاری در پایداری نظام های اقتصادی و حتی اجتماعی جوامع دارد.

اگرچه دیگر حامل های انرژی بخش های زیادی از کارکردهای نفت را به خود اختصاص داده اند ولی باید اذعان کرد تا زمان وجود نفت در بازارهای جهانی، جایگزین کاملی برای آن وجود ندارد. و بنابراین اکثر کشورهای جهان به ویژه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، هرگونه تحول در بازار مربوط به این کالا را با حساسیت دنبال می کنند و از همین روست که حتی کوچک ترین رویدادهایی که مستقیم یا غیر مستقیم به این کالا مرتبط است در نوسان قیمت آن تاثیرگذار است.

با این اوصاف، بی تردید هر عاملی که بخواهد امنیت و ثبات بازار نفت را به طور جدی به مخاطره اندازد با واکنشی فراگیر از سوی کشورهای مصرف کننده عمده و حتی تولید کننده « بسته به میزان و نوع منافع آن کشورها در آن شرایط» روبه رو خواهد شد.

گرچه تا سه دهه پیش ، اوپک نقش مهمی در تعیین قیمت نفت داشت ولی به تدریج با افزایش تولید نفت کشورهای غیر اوپک و معاملات نفت در بورس های نیویورک و لندن، این کشورها نقش اصلی را به عهده گرفتند به نحوی که شاهد بودیم طی سال های اخیر صعود و سقوط قیمت نفت ناشی از اقدامات ، رویدادها و بحران هایی که مستقیم و غیر مستقیم ایالات متحده در آن دخیل بوده است. بیش از نقش اوپک در این خصوص موثر بود و از همین رهگذر معامله گران عمده نفتی توانستند بهای نفت را به قیمت های بی سابقه برسانند و سپس بعد از سقوط ناگهانی مجددا به حالت عادی که پیش بینی معدودی از کارشناسان بازار نفت بود، برسد.

بورس به عنوان بازار منسجم مالی و تجاری ، نقش مهمی درتبادل سهام و کالا دارد و در جمع آوری منافع متضاد طرف های معامله به شیوه ای کارآمد برای تنوع به بازار موثر است.

در این میان بورس نفت به دلایلی که در فوق درباره این کالای مهم اشاره شد، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و نه تنها متولیان آن باید با بازارهاو معاملات رایج در بورس ها آشنایی کامل داشته باشند بلکه باید توانایی ایجاد بسترهای لازم برای استفاده از ابزارها و استراتژی های معاملاتی این بازار از جمله قراردادهای آتی، اختیاری، معاوضه ای ، انواع بیمه و پوشش ریسک را دارا باشند. تا بورس فراتر از یک محل معاملاتی صرف برای خرید و فروش کالا، علاوه بر کاهش ریسک معاملات نفتی وتعدیل نوسان قیمت به یک ابزار توسعه بازار نیز تبدیل گردد.

جدای از کارکردهای سیاسی بورس ها از نگاه عده ای از تحلیل گران خارجی که صرفا از این مقوله به بررسی بورس نفت ایران پرداخته اند، واقعیت این است که نگاهی به آمارهای جهانی دو دهه اخیر گویای آن است که روند تدریجی تغییر جغرافیایی عرضه و تقاضای نفت به شکل آشکارتری دیده خواهد شد و لذا افزایش رکود بورس های منطقه ای متصل به بورس های جهانی ضروری به نظر می رسد. کما این که اکنون بورس نفت سنگاپور این کارکرد را دارد.

فاز اول بورس نفت ایران که در اواخر بهمن ماه سال ۱۳۸۶ راه اندازی شد گرچه پس از افت و خیزهای فراوان توانست در انجام معاملات برخی از فراورده های نفتی پتروشیمی به ثبات نسبی برسد ولی تا تبدیل شدن به بورسی تاثیر گذار دربازار نفت خام فاصله دارد که نه تنها نیازمند نگاهی جدی از طرف مسئولان است بلکه متولیانی می طلبد که نه از منظر بورس اوراق بهادار و فلزات، بلکه از منظر بازار نفت به آن بپردازند.

درس‌هایی از بورس نفت دبی برای ما که تازه در آغاز راه هستیم

محمدحسین بابالو؛ تحلیلگر بورس / آغاز به کار بورس نفت یا همان عرضه صادراتی نفت خام در بورس انرژی اولین تجربه از نوع خود است و با توجه به نبود تجربه‌های جایگزین، بررسی جوانب مختلف، اولویت‌ها، مزیت‌ها و راهکارها می‌تواند به موفقیت این بازار کمک شایان توجهی کند.

بررسی تجربه سایر بورس‌ها و هم‌پوشانی داده‌های مشابه و بررسی نقاط اختلاف یا تضادها می‌تواند یکی از مسیرهای مهم برای توسعه این بازار قلمداد شود. یکی از تجربه‌های موفق بورس کالایی دبی موسوم به DME است که در این بازار نفت خام به‌صورت نقدی و آتی مورد معامله قرار می‌گیرد بنابراین می‌توان با کمک رویکردهای معاملاتی در این بازار مهم میانبرهای جدیدی برای بورس انرژی ایران تعریف کرد.

باید پذیرفت که معاملات نفت خام به‌صورت نقدی و آتی یکی از مزیت‌های استراتژیک برای کشورمان به شمار می‌آید و در اختیار داشتن یک بازار قدرتمند و بزرگ، خود یک ابزار استراتژیک در دست تصمیم‌سازان اقتصاد ایران خواهد بود که یکی از ساده‌ترین کارکردهای آن در اختیار گرفتن ابزاری برای دور زدن تحریم‌هاست.

شفافیت معاملاتی، جذب سرمایه‌های در گردش، تنوع شیوه‌های فروش و ایجاد مکانیزمی برای فروش بیشتر نفت خام از ابتدایی‌ترین ویژگی‌های معاملات نفت خام در بورس انرژی است اگرچه تعریف ابزارهای مالی بر پایه این دارایی فیزیکی خود به معنی ایجاد سکوی پرش بزرگی در این بازار خواهد بود.

DME بورس پیشروی آسیایی

بورس کالایی دبی موسوم به DME بیشترین شهرت خود را مدیون معاملات حامل‌های انرژی است و از سال ۲۰۰۷ تاکنون به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بازارهای رسمی انرژی در آسیا و دقیق‌تر در حوزه شرق جهان مطرح بوده است. این در حالی است که با آغاز به کار بورس انرژی شانگهای بخشی از شهرت این بازار دستخوش تغییر شده است.

برای مدت‌ها بورس دبی یا همان DME یگانه بازار قیمت‌ساز در آسیا بود یعنی اغلب معاملات نفت خام و فرآورده‌ها با نیم‌نگاهی به آمارهای معاملاتی این بازار مورد کشف قیمت قرار می‌گرفت اگرچه این ادعا به معنی کم‌رنگ شدن شاخص قیمتی نفت برنت نیست.

بورس کالایی دبی مجتمعی از هلدینگ اقتصادی دبی، صندوق سرمایه‌گذاری عمان و گروه CME یا همان بورس کالایی شیکاگو است. سهامداران برجسته این بازار پس از شرکت‌های فوق گلدمن ساکس، جی‌پی مورگان، مورگان استنلی، شل، ویتول و کنکورد انرژی هستند که همین اسامی به معنای اهمیت جدی این بازار برای فعالان حوزه‌های معاملاتی، بانک‌ها و حوزه انرژی است.

نگاهی به حضور این شرکت‌ها در DME به این معناست که آمریکایی‌ها بیش از همه به اهمیت این بازار پی برده‌اند و برای ایجاد این بازار مالی و حتی مدیریت آن پیش‌قدم شده‌اند.

این ویژگی ازآن‌جهت اهمیت دارد که آغاز به کار این بازار در سال ۲۰۰۷ بود ولی فعالیت قدرتمند این بازار را می‌توان به سال ۲۰۱۰ تعمیم داد و در این سال بود که DME توانست ۱۴۴ میلیون بشکه نفت را به‌صورت فیزیکی تحویل دهد. این موفقیت در شرایطی خودنمایی کرد که در سال‌های قبل از آن یعنی در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ شاهد هجوم بسیاری از شرکت‌های برجسته برای توسعه این بازار بودیم.

این مطلب یعنی تلاش برای توسعه یک بازار آن‌هم رقیب بورس‌های غربی عجیب به نظر می‌رسید ولی بورس قدرتمندی درنهایت ایجاد شد که پس از شاخص‌های قیمتی نفت خام سبک آمریکا موسوم به WTI یا نفت برنت، سومین شاخص قیمت‌گذاری در بازارهای جهانی ایجاد شد.

اما سال ۲۰۰۸ بود که رئیس‌جمهور وقت ایران ضمن انتقاد از نوسان قیمت نفت خام و شیوه‌های نرخ‌گذاری آن پیشنهاد کرد تا یک بورس نفت در کشورمان تأسیس شود؛ آن‌هم در مناطق آزاد.

در صورت ایجاد چنین بازاری آن‌هم درزمانی که خبری از تحریم‌های گسترده نبود بخش اعظم قیمت‌گذاری در غرب آسیا در همین بازار انجام می‌شد و یک ابزار استراتژیک بسیار مهم در بازار نفت خام و فرآورده‌ها در اختیار ایران قرار می‌گرفت. هنوز در آن زمان معاملات نفت خام و بازارهای بورس نفت فرآورده‌ها در بورس دبی پا نگرفته بود و چنین پتانسیلی ناخودآگاه ایجاد می‌شد.

از سوی دیگر در بورس دبی دارایی پایه یا همان نفت مورد معامله اصلی نفت خام عمان بود که در بازارهای جهانی و برای معاملات فیزیکی از قدرت‌نمایی چندانی برخوردار نبوده و البته نفت را به دلار آمریکا معامله می‌کرد.

پس از سال‌ها می‌توان بازهم به رخدادهای سال‌های قبل مراجعه کرد و شاید بتوان گفت یک استراتژی درست ولی یک اظهارنظر زودهنگام موجب شد تا همه‌چیز دگرگون‌شده و مکانیزم قیمت‌گذاری در غرب آسیا به بورس دبی تعلق گیرد. البته آن زمان هم بورس نفت بین‌المللی آن‌گونه که انتظار داشتیم ایجاد نشد.

مکانیزم فعالیت بورس دبی

تحویل فیزیکی نفت خام عمان و پیوستن عرضه نفت خام بصره (سبک و سنگین) موسوم به سومو با معامله ۲۰ میلیون بشکه‌ای و دادوستد برخی از فرآورده‌ها در DME بخشی از واقعیت‌های بورس دبی در حوزه نرخ‌گذاری قیمتی است ولی چیزی که این بازار را به سومین قطب قیمت‌گذاری نفت خام در بازارهای جهانی بدل کرد معاملات آتی نفت در این بازار بود.

به‌صورت دقیق‌تر در بازار دبی قیمت‌های بازارهای بورس نفت خام در بازار آتی تعیین‌شده و درنهایت قیمت‌های نقدی این کالا بر این پایه قیمتی کشف نرخ می‌شود. این به آن معنی است که نرخ پایه یا همان OSP در معاملات کاغذی در بازار مالی DME تعیین‌شده ولی در کنار آن نرخ نهایی بر بازارهای بورس نفت اساس مکانیزم عرضه و تقاضا با احتساب یک پریمیوم قیمتی مورد معامله قرار می‌گیرد.

درنهایت قیمتی که در بازار مورد معامله قرار می‌گیرد همان OSP به‌علاوه یا منهای پریمیوم است. به‌عنوان نمونه در ماه مارس نفت خام سبک سومو عراق در DME ۴۲ سنت بالاتر از OSP قیمت‌گذاری و نفت سنگین سومو ۳۱ سنت بالاتر از OSP نرخ‌گذاری شده است. سومو برند نفت عراق است ولی در اصل نفت عرضه‌شده توسط بخش بازرگانی شرکت نفت عراق به این نام معروف شده است.

البته نفت خام آتی در DME بر پایه نفت خام عمان مورد معامله قرار می‌گیرد یعنی دارایی پایه بورس دبی نفت خام عمان است. البته دادوستد گسترده نفت خام آتی در بورس دبی به‌سادگی ایجاد نشده و پس از آغاز به کارساز و کارهای معاملاتی در بازار فیزیکی در دسترس قرارگرفته است.

همان‌گونه که عنوان شد نفت خام عمان در بازار دبی مورد معامله قرارگرفته و بر پایه این دارایی فیزیکی ابزار مشتقه تعریف‌شده است. به‌صورت نانوشته‌ای نفت خام عمان در این بازار با درصد بسیار بالایی مورد معامله قرار می‌گیرد و همین ویژگی موجب شده تا بازار پتانسیل ایجاد قراردادهای آتی قدرتمند را داشته باشد.

این نکته را باید جدی گرفت یعنی اگر در بورس انرژی ایران نیز قصد داشته باشیم از بازار مشتقه قدرتمند بهره ببریم باید ابتدا بپذیریم که مهم‌ترین بستر معاملاتی نفت خام همان بازار فیزیکی بورس انرژی است و مسیر جایگزین قدرتمندی برای خرید گسترده نفت خام ایران در محموله‌های نقدی و کوچک وجود ندارد.

این ویژگی مهم یکی از الزامات رونق قراردادهای آتی در ایران خواهد بود یعنی وزارت نفت و بخش‌های مختلف عرضه‌کننده خود در گام اول به عرضه حداکثری قراردادهای نقدی در بورس انرژی ملزم باشند. اگر به هر دلیل این ویژگی مهم با کم‌توجهی همراه شود، به این معناست که خود وزارت نفت سنگ‌های بزرگی را پیش پای توسعه بازار نقدی و مشتقه نفت انداخته است.

در خصوص بورس دبی نیز همین رخداد را شاهد هستیم؛ یعنی تولیدات نفت خام عمان در فاز نقدی آن حداکثر تمرکز را بر این بازار دارند یعنی تلاش می‌کنند تا تمامی نفت خام تولیدی موجود که امکان عرضه نقدی آن وجود دارد در بورس دبی بازارهای بورس نفت عرضه و مورد معامله قرار بگیرد.

کلیدهای موفقیت بورس دبی

حجم نفت تحویلی بورس دبی بر پایه نفت خام عمان در سال ۲۰۱۵ برابر با ۲۱۶ میلیون و ۱۶۳ هزار بشکه بوده که در سال ۲۰۱۶ به ۲۶۰ میلیون و ۶۸۸ هزار بشکه افزایش‌یافته است.

این در حالی است که با فرض ۳۶۵ روز عرضه فیزیکی نفت خام، این بورس روزانه ۷۱۴ هزار بشکه نفت را به‌صورت فیزیکی تحویل داده که رقم بزرگی نیست ولی نشان می‌دهد که اکثریت‌قریب‌به‌اتفاق تولیدات نفت خام عمان در معاملات نقدی در همین بازار بازارهای بورس نفت مورد معامله قرار می‌گیرد.

با توجه به موارد فوق می‌توان گفت که بورس دبی چند کلید موفقیت در دست داشت و به کمک آن‌ها توانست سومین قطب قیمت‌گذاری در جهان را تصاحب کند. اول آنکه با بورس معتبری همچون CME یا همان بورس کالایی شیکاگو قرابت فنی و اجرایی پیدا کرد.

این ویژگی مهم موجب شد تا مکانیزم توسعه این بازار سریع‌تر از حد انتظار محقق شود، بنابراین در ایران اگر قصد داشته باشیم بازاری قدرتمند را پایه‌ریزی کنیم نیاز خواهیم داشت تا با بورس‌های مهم در جهان بازارهای بورس نفت هم‌راستا عمل کرده و از تجربیات آن‌ها استفاده کنیم. این در حالی است که هماهنگی اجرایی بسیار مهم‌تر از قرابت‌های اقتصادی است یعنی نیاز خواهیم داشت تا همانند آن‌ها به معاملات بپردازیم.

در این مسیر دو میانبر وجود دارد. میانبر اول استفاده از مکانیزم انبارهاست یعنی در صورت ایجاد قرابت‌های اقتصادی می‌توان یک کالای مشخص مثلاً نفت خام ایران را در یک بورس معتبر بین‌المللی عرضه کرد ولی در خلیج‌فارس و مثلاً جزیره خارک تحویل داد.

این ویژگی مهم در ابتدا به پذیرش کالا در بورس دیگر نیاز دارد و البته باید شیوه‌های معاملاتی، الزامات فنی، حقوقی و حتی فقهی و فرآیند تسویه وجوه را مورد ارزیابی دقیق قرارداد. البته چنین پتانسیلی درگذشته نیز وجود داشته ولی تاکنون به‌صراحت و البته به‌صورت رسانه‌ای مخابره نشده است.

البته با آغاز به کار معاملات نفت در بورس انرژی ایران، این فرآیند در ارتباط بین دو بورس بسیار ساده‌تر از شرکت ملی نفت ایران انجام خواهد پذیرفت و می‌توان به این داده مهم خوش‌بین بود.

میانبر دوم در این فرآیند ارتباط جدی دو بورس خواهد بود؛ یعنی بورس انرژی ایران این پتانسیل را دارد که کالای خود را هم در بورس انرژی در ایران و هم در یک بازار معتبر بین‌المللی دیگر عرضه کند و البته تحویل کالا هم از بنادر ایران و هم از بنادر و انبارهای سایر نقاط جهان امکان تحویل خواهد داشت ولی به بورس انرژی بین‌المللی ایران نیاز داریم که به توسعه گسترده و حتی بلندپروازانه بورس انرژی نیاز خواهیم داشت.

با توجه به این موارد و حتی گزارش‌های پیشین توسعه جدی و حتی رویاپردازانه بورس انرژی در شرایط فعلی یک الزام استراتژیک برای ایران به شمار می‌آید و نباید از کنار آن به‌سادگی عبور کرد.

اروپا و ظرفیت‌های نفتی جدید

همان‌گونه که در گزارش‌های پیشین به آن اشاره کردیم بازارهای اروپایی به‌احتمال‌قوی و در صورت متعادل‌تر شدن سختگیری‌های آمریکا به ارتباط با بورس انرژی و خرید نفت خام با یورو متمایل خواهند بود؛ بنابراین می‌توان به این بازارها به‌عنوان پتانسیل‌هایی برای توسعه همکاری‌های بورس انرژی نگریست.

این ویژگی مهم در صورت تحقق هم به کشف نرخ نفت خام با ارز یورو منتهی شده و هم سکوی پرتاب بزرگی برای بورس انرژی ایران خواهد بود؛ ولی این تمام احتمال رشد این بازار نیست.

بورس انرژی بین‌المللی شانگهای موسوم به INE دومین گزینه مهم و معتبر برای توسعه معاملات نفتی ایران در مکانیزم بورس‌ها خواهد بود؛ اگرچه ارز مورداستفاده در این بازار یوآن چین بوده و البته مراودات اقتصادی و تجاری ایران و چین نیز خود زبانزد بسیاری از فعالان بازار است.

تجربیات پیشین نشان داده که حتی در سخت‌ترین روزهای ایران ازلحاظ مناسبات تجاری با سایر کشورها، بازهم کشورهای آسیایی مخصوصاً چین به‌عنوان سوپاپ اطمینان مهمی برای روابط اقتصادی ایران مطرح بوده و هست و هیچ بعید نیست که بتوان از این بازار نوپا به‌عنوان کلید موفقیت مهمی برای توسعه معاملات نفت بهره برد.

این مطلب از پتانسیل‌های مهم بازار انرژی ایران برای ایجاد آینده‌ای نوین است؛ ولی درباره واقعیت‌های معاملاتی در بازار نقدی و آتی INE در گزارش‌های بعدی به‌تفصیل سخن خواهیم گفت.

ورود به بورس نفت با حداکثر قدرت

کلید موفقیت دوم بورس انرژی برای توسعه فعالیت‌ها به واقعیت‌های عرضه در این بازار بازمی‌گردد یعنی اگر بخواهیم از تجربیات بورس دبی استفاده کنیم، اول باید حداکثر حجم عرضه نفت خام را که پتانسیل تحویل و دادوستد در بورس انرژی دارد، به این بازار تزریق کنیم.

به‌صورت دقیق‌تر باید تلاش کرد تا حداکثر بهره را از مکانیزم‌های معاملاتی در بورس انرژی برد؛ یعنی قراردادهای نقدی و حتی طولانی‌مدت موسوم به LongTerm در همین بازار ثبت‌شده و مورد معامله قرار بگیرد. این مطلب در شرایطی مهم‌تر جلوه می‌کند که به‌مرور تمامی عرضه‌های نقدی برای محموله‌های کوچک و متوسط و بعضاً بزرگ در بورس انرژی مورد معامله قرار گیرد و مسیری موازی با این بازار مالی در معاملات ترسیم نشود.

به‌صورت دقیق‌تر شاهد این موضوع نباشیم که عرضه‌کننده خود معاملات بورس انرژی را دور بزند و به‌موازات این بازار رسمی، خود به‌صورت نه‌چندان شفاف به معاملاتی جانبی دست زند. این ویژگی مهم یکی از کلیدهای مهم موفقیت معاملات در بورس انرژی خواهد بود.

آخرین نکته درباره موفقیت نهایی معاملات نفت در بورس انرژی تجمیع حداکثری قراردادهای فرآورده‌ها در این بازار است؛ یعنی حتی با سختگیری‌های قانونی تلاش کنیم تا حجم معاملات در بورس انرژی به حداکثر ممکن دست یابد تا نه‌تنها این بازار به‌عنوان یک مرجع قیمتی برای کشف نرخ نفت خام، بلکه به مرجعی برای تعیین قیمت‌های پایه حامل‌های انرژی در غرب آسیا و در رقابت با بورس دبی بدل شود.

این ویژگی مهم را باید بیش از گذشته مدنظر قرارداد؛ زیرا منافع همگان در موفقیت این رویکرد قرار خواهد داشت. در پایان ایجاد معاملات آتی نفت خام آخرین حلقه از زنجیره موفقیت‌های بورس انرژی خواهد بود و دقیق‌تر می‌توان گفت تا زمانی که بهای نفت در معاملات آتی کشف نشود، شاهد کشف نرخ واقعی در سطح جهانی در این بازار نخواهیم بود.

از سوی دیگر پتانسیل اصلی برای رونق معاملات آتی، دادوستد آن با یوروست که هم از نوسان قیمت ارز در بازار داخلی مستثنا خواهد بود و هم فرآیند کشف نرخ را تکمیل می‌کند.

تنها آغاز به کار معاملات آتی خود به معنی این بازارهای بورس نفت بازارهای بورس نفت است که حجم بزرگی از سرمایه‌های سرگردان در بازار داخلی و حتی کشورهای منطقه به سمت این بازار هجوم خواهد آورد و البته همین احتمال بیش از همه منافع عرضه‌کننده اصلی یعنی شرکت ملی نفت ایران را برآورده خواهد ساخت.

تجربه بازارهای آتی داخلی نشان داده که هر عرضه جدیدی در این بازار با هجوم محسوس خریداران روبه‌رو خواهد بود و پتانسیل کسب موفقیت‌های اقتصادی بزرگی را ایجاد خواهد کرد. این در حالی است که رشد قیمت نفت در بازار آتی دیگر شبیه به بازار سکه نیست و رشد نرخ بیش از همه منافع خود دولت و کشور نفت‌خیز ایران را تامین‌می‌کند.

بهتر است به ایجاد بازار بزرگ و گسترده نفت در بورس انرژی به چشم یک مزیت مهم استراتژیک بنگریم آن‌هم در شرایطی که به نظر می‌رسد هنوز تصمیم‌سازان برجسته اقتصاد ایران به مزیت‌های این شیوه معاملاتی یا واقف نشده‌اند یا با نگاهی همراه با تردید به این جذابیت‌های فوق تصور می‌نگرند. دورنمای بازار نفت و فرآورده‌ها از بستر بورس انرژی با شرایط فعلی هیچ تشابهی نداشته و آینده بسیار روشن‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد.

بازارهای بورس نفت

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره در مورد چگونگی عضویت در صندوق و شرایط سبد های مختلف کافیست عدد 2 را به سامانه زیر پیامک کنید.

  • 02191004770
  • [email protected]
  • تهران، خیابان بهشتی، پلاک 436، طبقه 4، واحد 15

خانه / اخبار بورس / تاثیر کاهش قیمت نفت بر بازار بورس ایران

تاثیر کاهش قیمت نفت بر بازار بورس ایران

نفت جزء کالاهای استراتژیک کشورمان بحساب می آید و درصد قابل توجهی از درآمدهای دولت از محل فروش نفت است که البته با توجه به تحریم ها این مقدار کاهش یافته و دولت به دنبال راه های جایگزین برای تامین درآمدهای مورد نیاز خود می باشد. افزایش یا کاهش قیمت نفت بر دیگر بازارها اثر گذار است، به طوری که بررسی ها و مطالعات نشان می هد که نوسانات قیمت جهانی نفت می تواند تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم بر همه بازار ها از جمله بورس و صنایع بورسی داشته باشد. به تعبیر دیگر می توان گفت تاثیرگذاری نفت بر صنایع مختلف، متفاوت می باشد و سهام شرکت‌ها به نسبت تناسب خود تحث تاثیر قیمت نفت قرار گرفته و این امر تغییر شاخص کل بورس را در پی دارد. در ادامه به بررسی تاثیر کاهش قیمت نفت بر بازار بورس ایران خواهیم پرداخت.

بررسی تاثیر قیمت نفت بر بورس

تمامی فعالین بازار سرمایه می دانند که قیمت نفت بر شاخص‌های بورسی جهان تاثیرگذار است از جمله در کشور خودمان ایران که نوسانات قیمت نفت تاثیر چشمگیری بر بورس دارد. گفتنی است دولت ایران درصد زیادی از درآمدش از نفت و مابقی از طریق مالیات و دیگر موارد می باشد. زمانی که قیمت نفت افزایش می یابد درآمد ارزی زیاد شده و این امر موجب افزایش نقدینگی و در نتیجه افزایش تورم می شود و همه می دانند که تورم رشد شاخص بورس را به همراه دارد.

تغییرات و نوسانات قیمت نفت خام به طور افزایشی یا کاهشی بر میزان سودآوری و عملکرد کلی صنایع مختلف تاثیرگذار بوده که به‌واسطه آن، قیمت سهام در بورس و در نهایت شاخص بورس دسنخوش تغییرات قرار می گیرد.

تاثیر کاهش قیمت نفت بر قیمت سهام شرکت های پتروشیمی و پالایشی

شرکتهای پالایشی و پتروشیمی جزء گروها‌یی هستند که به طور مستقیم تحت تاثیر بهای نفت قرار دارند، به طور تقریبی ۲۵% ارزش بازار به صنعت پتروشیمی و تقریبا ۹% ارزش کل بازار بورس ایران نیز به صنعت پالایشی تعلق می گیرد، به بیان دیگر در میان شاخص‌های بورس، شرکت‌های پالایشی و پتروشیمی سهم بیشتری در بورس ایران دارند، پس نتیجه می شود که بورس اوراق بهادار تهران مانند سایر بورس‌های جهانی از قیمت نفت تاثیر می پذیرد، به گونه ای که ریزش قیمت نفت در بازار باعث افت شاخص بورس نیز می شود که بازارهای بورس نفت در بین سهام گروه‌ها ی مختلف، پتروشیمی و پالایشی بیشترین تاثیر منفی را در افت شاخص بورس خواهند داشت.

تاثیر کاهش و افزایش قیمت نفت بر میزان خرید و فروش سهام

با کاهش قیمت نفت سرمایه‌گذاران نسبت به سرمایه‌گذاری مطمئن نیستند و از این رو تقاضا برای سرمایه‌گذاری و برای خرید سهام بیشتر، کاهش می یابد، این فرآیند سودآوری شرکت ها را تحت تاثیر قرار داده و می تواند دلیلی بر کاهش قیمت سهام باشد. در مقابل با افزایش قیمت نفت سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری اقدام به سرمایه‌گذاری کرده و خرید و تقاضای بیشتر در بازار را بهمراه دارد و می توان گفت این امر سودآوری شرکت ها و در نهایت افزایش قیمت سهام را در پی دارد. جو روانی ناشی از افزایش یا کاهش قیمت نفت بر بازار بورس را نیز نمی توان نادیده گرفت.

رخداد ذکر شده حاکی از تاثیر بسزای قیمت نفت بر بازار سهام دارد. همانگونه که گفته شد عمده تاثیر نوسانات قیمت نفت بر سهام گروه پتروشیمی و پالایشی می باشد.

تاثیر کاهش قیمت نفت بر بورس با توجه به تحریم های بازارهای بورس نفت نفتی ناچیز است

با توجه به تحریم ها صادرات نفت کشورمان به حد زیادی کاهش یافته است و بنابراین درآمدهای حاصله از فروش نفت نیز نزولی شده است بنابراین دولت به دنبال راهی برای تامین کسری بودجه خود از سایر منابع می باشد و در حال کم کردن وابستگی خود به درامدهای نفتی است. واگذاری شرکت های بزرگ دولتی در بورس و حمایت دولت از بازار سرمایه نمونه ای از این اقدامات است. بنابراین کاهش قیمت نفت گرچه تاثیر منفی بر بازار بورس و اقتصاد کشورمان خواهد گذاشت اما با توجه به تحریم های نفتی ایران و کاهش صادرات نفت از ایران این تاثیر منفی به مقدار قابل توجهی کاهش می یابد.

سخن پایانی

اقتصاد ایران وابستگی زیادی به نفت دارد و نوسانات قیمتی نفت نیز تاثیر بسزایی در اقتصاد و همچنین شاخص‌های بازار سرمایه گذاشته و موجب تغییر در شاخص بورس می شود، به طوری که می توان گفت کاهش قیمت نفت باعث منفی شدن شاخص‌های بورس اوراق بهادار تهران می شود اما با توجه به تحریم های نفتی این اثرات معمولا زیاد نیست و کوتاه مدت می باشد. علاوه بر این نوسانات بازار بورس تحت تاثیر عوامل داخلی و خارجی گسترده ای قرار دارد که یکی از آن ها افزایش یا کاهش قیمت نفت است و نمی توان در مورد تاثیر قیمت نفت بر بازار بورس پیش بینی های دقیق ارائه داد.

Compatible data.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipis scing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

enim ad minim veniam quis nostrud exercita ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.

  • Pina & Associates Insurance
  • Payment at Contingency
  • Amount of Payment

Two Most-Cited Reason

Consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore dolore magna aliqua. enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex commodo consequat. duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.